Ślęża i Sobótka - kanał informacyjny
piątek, 23 sierpnia 2019
Bielawa kolizja po wymuszeniu
Polska książka w poniemieckich księgozbiorach w Piławie Dolnej i Kiełczynie.
Biblioteki powstawały zazwyczaj przy parafiach, tworzone przez proboszczów. Miały one charakter zbiorów prywatnych , lecz służyły także parafianom. Na uwagę zasługuje księgozbiór ,, poniemiecki” przy parafii św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Piławie Dolnej. Znajdujące się w nim pozycje dotyczą głównie teologii i prawie w 100 % drukowane są w językach niemieckim i łacińskim. Najstarsza zachowana w nim książka z 1783 r. została wydana na Jasnej Górze w języku polskim i nosi tytuł : „Anty-Chryst w znakach poprzedzających ostateczny Sąd Boży , czterema kazaniami adwentowemi niegdyś z ambony ogłoszony”. Proboszczem był wtedy Francisko Kalbas (kalbasa-kiełbasa) - od 1782 do 9 maja 1831r. Od 1783r. do 1930r. zachowały się w piławskiej bibliotece pojedyncze pozycje wydane w j. polskim, drukowane na Jasnej Górze, w Lipsku, Fryburgu, Bytomiu, Mikołowie, Wrocławiu.
,, Dziecię Maryi” ,powieść obyczajowa z biblioteki śląskiego ,,Katolika” wydana w 1911 r. w Bytomiu na Górnym Śląsku. Jest to prawdopodobnie pamiątka po nauczycielu w katolickiej szkole w Piławie Dolnej - Wiktorze von Porembskim, przedstawicielu biednej szlachty, która poza tytułem ,,von”- jaśnie pan, nie posiadała wiele i zwana była ,,pan habenic”.
,, Historia Biblijna dla katolickich szkół ludowych” z 1920 r. wydana przez Drukarnię Księgarni Nakładowej Herdera we Fryburgu za aprobatą księcia biskupa wrocławskiego Adolfa Bertrama.
Fragment ,, Historii Biblijnej”- przykład pięknej polszczyzny, z którą czytelnik miał kontakt w czasach szalejącej, z mniejszym czy większym natężeniem, germanizacji.
Przykład germanizacji przez szkołę w Piławie Dolnej. Fragment protokołu powizytacyjnego szkoły z 31 marca 1879 r. a w nim pytanie czy są w szkole dzieci mówiące po polsku lub czesku i co nauczyciel zrobił, aby przestały. Nauczyciel przekreślił to pytanie trzema kreskami, formalnie takich dzieci nie było.
Monumentalną książką w języku polskim z księgozbioru piławskiego jest ,, Pismo Święte. Stary Testament. Tom 1. Według księdza Jakuba Wujka.” Warszawa 1878, druk B. J. Teubnera w Lipsku. Nie posiadała ona aprobaty cenzury rosyjskiej, zatem nie trafiła na ziemie polskie pod zaborem rosyjskim.
,,Stary Testament” z Piławy Dolnej waży około 7,5 kg. wydany w pięknej polszczyźnie złotego wieku kultury polskiej – XVI w.
Bardzo zniszczona okładka Starego Testamentu z polskim napisem zasłonięta została przez widoczną z napisem niemieckim ,, Die Heilige Schrift”.
Piławskie Pismo Święte Starego Testamentu ozdobione jest 230 ilustracjami.
Potężny księgozbiór niegdyś znajdował się w zabytkowej szafie przy wejściu do skarbca w kościele św. Jerzego w Dzierżoniowie. Z wielojęzycznej biblioteki ks. Melca w Kiełczynie pozostało niewiele. Po śmierci proboszcza w 1957r., jak wspomina jeden z uczestników , ówczesny seminarzysta wrocławski, wywieziono do Wrocławia zawartość dwóch szaf bibliotecznych . Pojedyncze egzemplarze, po dwie książki, seminarzyści - za zgodą przełożonego - mogli sobie wybrać. On wybrał polskojęzyczne .Ks. Melc miał zwyczaj obdarowywania parafian, zwykle młodzieży i dzieci, książkami.
Pozycja z księgozbioru ks. Melca w Kiełczynie. Pod pseudonimem ,,Ksiądz” ukrywał się ks. Jan Kudera (1872-1943). Z notatki zachowanej przez ks. Melca :,,Górnoślązak – Polak- musiał się ukrywać pod pseudonimami za pracę oświatową dla ludu polskiego”.
Książka ks. Melca , druk krakowski z 1923r. czcionkami drukarni ,, Głosu Narodu”, ,, największy podręcznik dla ludu i organistów w kościołach katolickich”. Ks. Melc często bywał w Krakowie i znał go równie dobrze, jak Wrocław.
Fragment książki z biblioteki ks. Melca :,, Deklamator Polski. Zbiór poezyi religijnych, narodowych i historycznych z dodatkiem dyalogów i sztuczek teatralnych”. Poznań 1893 . Nakładem K. Kozłowskiego, czcionkami drukarni ,, Dziennika Poznańskiego”. Ks. Melc w kazaniach , nauce katechetycznej wykorzystywał poezję, między innymi ,Mickiewicza , Słowackiego.
Z biblioteki ks. Melca. Liryka w całości poświęcona pięknu, historii i polskości Śląska.
Ostatnia, wydana w języku polskim, książka nakładem i drukiem opolskiego wydawnictwa ,,Nowin” przed wybuchem II wojny światowej. ,,Nowiny” ściśle współpracowały ze Związkiem Polaków w Niemczech. Książeczka z biblioteki ks. Melca.
W Kiełczynie zachowała się książka w języku niemieckim:,,Das Recht auf Muttersprache im Lichte des Christentums” (Oppeln- Opole 1919). ,,Prawo do języka ojczystego w świetle nauki chrześcijańskiej” napisali pod pseudonimami zasłużeni dla polskości Śląska, obecnie błogosławieni męczennicy Kościoła katolickiego , ks. Józef Czempiel i ks. Emil Schramek. Obydwaj zginęli w KL Dachau w 1942r. Ks. Czempiel był bliskim współpracownikiem ks. Józefa Wajdy. Ks. Szramek był przyjacielem ks. Melca. Niemieckojęzyczne dzieło miało wybitnie polskiego ducha.
J. Głód.
czwartek, 22 sierpnia 2019
Dzierżoniów, Święto Wojska Polskiego
Atrakcjami Pikniku były:
- Ekspozycje broni i techniki wojskowej.
- Kiełbaski z grilla, kwas chlebowy, pajda ze smalcem, piekielna grochówka strażacka à la Piotr, przygotowana przez Koło Gospodyń Wiejskich z Ligoty Wielkiej, popcorn, wata cukrowa.
- Zjeżdżalnie dla dzieci, karuzela.
- Stoiska grup rekonstrukcji historycznych; GRH 58 PP (4 pułku strzelców wielkopolskich).
- Stoiska wojsk specjalnych: Gromu, Agatu, Formozy oraz komandosów.
- Muzeum Broni i Militariów z Witoszowa.
- Grupa Historyczno-Rekonstrukcyjna 303 TEAM, żołnierze amerykańscy i oryginalny Dodge z II wojny światowej.
- Ekspozycje Lasów Państwowych ze Świdnicy oraz Uzdrowisk Kłodzkich.
Na scenie zaprezentował się zespół „Conmoto” z Piławy Dolnej oraz młodzi artyści ze Szkoły Podstawowej im. Jana Pawła II w Łagiewnikach.
Honorowy patronat – Minister Michał Dworczyk, Muzeum Wojska Polskiego z Warszawy, Muzeum Marynarki Wojennej z Gdyni.
oraz Bliskie Spotkania z Techniką Wojskową i Żołnierzami Sił Zbrojnych RP
Dzierżoniów, Święto Wojska Polskiego
Atrakcjami Pikniku były:
- Ekspozycje broni i techniki wojskowej.
- Kiełbaski z grilla, kwas chlebowy, pajda ze smalcem, piekielna grochówka strażacka à la Piotr, przygotowana przez Koło Gospodyń Wiejskich z Ligoty Wielkiej, popcorn, wata cukrowa.
- Zjeżdżalnie dla dzieci, karuzela.
- Stoiska grup rekonstrukcji historycznych; GRH 58 PP (4 pułku strzelców wielkopolskich).
- Stoiska wojsk specjalnych: Gromu, Agatu, Formozy oraz komandosów.
- Muzeum Broni i Militariów z Witoszowa.
- Grupa Historyczno-Rekonstrukcyjna 303 TEAM, żołnierze amerykańscy i oryginalny Dodge z II wojny światowej.
- Ekspozycje Lasów Państwowych ze Świdnicy oraz Uzdrowisk Kłodzkich.
Na scenie zaprezentował się zespół „Conmoto” z Piławy Dolnej oraz młodzi artyści ze Szkoły Podstawowej im. Jana Pawła II w Łagiewnikach.
Honorowy patronat – Minister Michał Dworczyk, Muzeum Wojska Polskiego z Warszawy, Muzeum Marynarki Wojennej z Gdyni.
oraz Bliskie Spotkania z Techniką Wojskową i Żołnierzami Sił Zbrojnych RP
Piława Górna, dachowanie BMW
21 sierpnia po godz. 11.30 doszło do dachowania samochodu BMW w Piławie Górnej na ul. Młynarskiej na wysokości budynku 29. Kierowca został wyciągnięty przez przechodniów i przekazany przybyłym na miejsce strażakom PSP z Dzierżoniowa. Po udzieleniu pomocy przed medycznej poszkodowanemu kierowcy, przez strażaków został przekazany zespołowi Pogotowia Ratunkowego. Z samochodu nastąpił wyciek paliwa, który zneutralizowali strażacy. Droga była zablokowana do godziny 14:15.
Piława Górna, dachowanie BMW
21 sierpnia po godz. 11.30 doszło do dachowania samochodu BMW w Piławie Górnej na ul. Młynarskiej na wysokości budynku 29. Kierowca został wyciągnięty przez przechodniów i przekazany przybyłym na miejsce strażakom PSP z Dzierżoniowa. Po udzieleniu pomocy przed medycznej poszkodowanemu kierowcy, przez strażaków został przekazany zespołowi Pogotowia Ratunkowego. Z samochodu nastąpił wyciek paliwa, który zneutralizowali strażacy. Droga była zablokowana do godziny 14:15.






























